مشاوره براي علوم اجتماعي

   طرح درس نقد سياست فرهنگي در ايران   

عباس (وريج) كاظمي گروه ارتباطات دانشگاه تهران akazemi@ut.ac.ir

شرح درس: درس حاضر بخشي از دروس مطالعات فرهنگي است. از اين رو مفهوم سياست، فرهنگ، قدرت را درچارچوب سنت مطالعات فرهنگي درك مي‏كند. سياست فرهنگي(Cultural Politics) در اين سنت نظري با قدرت گره خورده‏است و فرهنگ نيز عرصة تعارضات معنائي و تلقي هاي متعارض از جهان در نظر گرفته مي‏شود. از اين رو سياست فرهنگي برحسب بازنمائي جهان فهم مي‏شود به گونه‏اي كه تمامي اشكال بازنمائي فرهنگي اساسا سياسي‏اند. سياست بازنمائي(politics of representation) كه بخش قابل توجه مباحث كلاس را به خود اختصاص خواهد داد به اين معنا با قدرت گره خورده‏است كه برخي از اشكال و انواع معرفت و هويت را پديدار و برخي را پنهان مي‏سازد. هر بازنمائي جهت مند است. از سوي ديگر در كلاس به سياست گذاري فرهنگي(Cultural policy) نيز علاقمنديم. با تكيه برآراء فوكو و توني بنت به بحث سياست گذاري فرهنگي و تحليل سازمانها و نهادهاي فرهنگي مي پردازيم.در اينجا مفهوم حكومت پذيري(govermentality) و سياستهاي تفاوت(politics of difference) اهميت مي‏يابد.

سرفصل جلسات

۱. مطالعات فرهنگي منبع،‏فصل يك و دو باركر

2. مطالعات فرهنگي و سياست فرهنگي

3. زبان و بازنمائي(مقدمه‏اي بر سياستهاي بازنمائي) منبع: ارغنون شماره 7 و 8 مقاله فلسفه تحليلي و فلسفه زبان/ فلسفه تحليلي پايا فصل اول/ قدرت، زندگي روزمره احمد خالقي. 4

. قدرت ، دگربودگي و مقاومت(مقدمه‏اي بر سياستهاي تفاوت) منبع: نظم گفتار ميشل فوكو، انشتارت آگه و مقاله فوكو تحت عنوان سوژه وقدرت در كتاب دريفوس تحت ميشل فوكو عنوان فراسوي ساختارگرائي و ماركسيسم.

۵. نقد، سياستهاي فرهنگي در مطالعات فرهنگي منبع: فصل آخر كتاب باركر تحت عنوان سياست فرهنگي و سياستگذاري فرهنگي. كانت، روشن نگري چيست/ راين، نقد سياسی

 6. خوانش سياسي فرهنگ(بررسي تلقي هاي مختلف از فرهنگ) منبع: دموكراتيزه شدن فرهنگ، كارل مانهايم/ مقاله فيسك درباب فرهنگ/ مقاله مفهوم فرهنگ از فصل اول كتاب ايدلز/، منتقدان فرهنگ جانسون،لش / منطق فرهنگي در جوامع سرمايه داري/

۷. مهندسي فرهنگ، امكان يا امتناع منبع: هايك، جان گري/جيمسون، منطق فرهنگي.../

8. سياستهاي اجتماعي و سياستهاي فرهنگي(دكتر سعيدي)

9. فرهنگ و انقلاب( محافظه‏كاران انقلابي در ايران؟) منبع: محافظه‏كاري، نيزبت/ رمانتيسم و تفكر اجتماعي، سه ير و لووي/ كيتر، فرهنگ و انقلاب.

10. نقد سازمانهاي فرهنگي در ايران

۱۱. سياستهاي رسانه‏اي در ايران(دكتر فردين عليخواه)

12. اقليتهاي فرهنگي در ايران

13. بازنمائي قوميت و ايدئولوژي(دكتر رضائي)

14. بازنمائي زنان در رسانه‏هاي ايران(نابرابريهاي جنسيتي)

15. سياستهاي فرهنگي درايران(دكتر نجاتي)

 16. عدالت فرهنگي و عدالت آموزشي(دكتر رضائي)

 17. از امت سازي تا ملت سازی

 18. خود و ديگري در فرهنگ ايراني(بازخواني آراء اشميت)

 كارهاي تحقيق دانشجويان(حداقل سه مورد از موارد زير ضروري است) 1. ترجمه مقاله در حوزه سياستهاي فرهنگي و متناسب با سرفصلهاي درس 2. تدوين يك مقاله 2000 كلمه‏اي با محوريت سياستهاي فرهنگي و مطالعات فرهنگي 3. نقد يك كتاب در حوزة سياستهاي فرهنگي و چاپ آن در كتاب ماه علوم اجتماعي يا نشريه معتبر ديگر 4. تدوين مقاله 5000 كلمه‏اي در حوزه سياستهاي فرهنگي ايران( سازمانهاي فرهنگي، مصوبات فرهنگي، تحليل سريالها و فيلمها، تحليل متون و روزنامه‏ها، تحليل تصاوير،سياستهاي آموزشي).

 منابع براي مطالعه

 1. اباذري، يوسف، « رولان بارت و اسطوره و مطالعات فرهنگي، ارغنون ( 18 ) 2. اباذري، يوسف،(1377) خرد جامعه شناسي، تهران: طرح نو. 3. استريناتي، دومينيك(1380) مقدمه اي بر نظريه‏هاي فرهنگ عامه، ترجمه ثريا پاك نظر، تهران: گام نو. 4. اقتصاد فرهنگ، ميثم موسائي، پژوهشكده فرهنگ، هنر و ارتباطات(مركز پژوهشهاي بنيادي وزارت ارشاد). 5. اندرسون، پري،«معادلات و تناقضات آنتونيو گرامشي»، در شاپور اعتماد(مترجم)،معادلات و تناقضات گرامشي،تهران: طرح نو،1383 6. ايگلتون، تري(1380) پيش درآمدي بر نظريه ادبي، ترجمه عباس مخبر، تهران: نشر مركز. 7. ايگلتون، تري(1381) درآمدي بر ايدئولوژي، ترجمه اكبر معصومي، تهران: نشر آگاه. 8. بارت، رولان، « اسطوره در زمانة حاضر» ، ترجمة يوسف اباذري، ارغنون ( 18 ) 1380 9. بشريه، حسين(1379) نظريه‏هاي فرهنگ در قرن بيستم،تهران: موسسه فرهنگي آينده پويان. 10. بلينگتون، روزاموند و....(1380) فرهنگ و جامعه، جامعه شناسي فرهنگ، ترجمه فريبا عزبدفتري، تهران: نشر قطره. 11. پايا، علي(1383) فلسفة تحليلي، مسائل و چشم اندازها، تهران: طرح نو. 12. جانسون، لزلي(1378) منتقدان فرهنگ، ترجمه ضياء موحد، تهران: طرح نو. 13. جيمسون، فردرريك و...(1379) منطق فرهنگي سرمايه‏داري متاخر، ترجمه مجيد محمدي و ديگران، تهران، نشر هرمس:1-70. 14. درآمدي بر جامعه شناسي و اقتصاد فرهنگ در ايران امروز، مجيد محمدي، تهران: نشر قطره، 1377. 15. درپاسخ به روشنگري چيست، امانوئل كانت، در كتاب روشن نگري چيست، ترجمه سيروس آرين پور، نشر آگه. 16. دريفوس، هيويرت و رابينو، پل (1376) ميشل فوكو فراسوي ساختگرايي و هرمنوتيك، ترجمه حسين بشيريه، تهران: نشر ني. 17. ديورينگ، سايمون(1382) مطالعات فرهنگي(مجموعه مقالات)، ترجمة نيما ملك محمدي و شهريار وقفي پور، تهران: انتشارات تلخون. 18. رضائي، محمد(1384) بازتوليد سلطه از طريق گفتمان مدرسه، رساله دكتري، دانشكدة علوم اجتماعي دانشگاه تهران. 19. رفتارهاي فرهنگي ايرانيان، گزارش مجلدات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي 20. ساراپ، مادن، راهنمايي مقدماتي بر پسا ساختارگرايي و پسا مدرنيسم، ترجمة محمد زضا تاجيك، تهران: نشر ني. 21. سه ير رابرت، لووي ميشل(1373) رمانتيسم و تفكر اجتماعي، ترجمه يوسف اباذري، فصلنامه ارغنون، شماره2. 22. فوكو، ميشل(1376) «سوژه و قدرت»، در كتاب ميشل فوكو فراسوي ساختگرايي و هرمنوتيك، هيوبرت دريفوس و پل رابينو، ترجمه حسين بشيريه، تهران: نشر ني. 23. فيسك، جان (1381)«فرهنگ و ايدئولوژي»،ترجمه مژگان برومند، فصلنامه ارغنون، شماره 20. 24. كالر، جاناتان(1379) فردينان سوسور، ترجمه كورش صفوي، تهران: نشر هرمس. 25. كالينيكوس، الكس، ماركسيسم و فلسفه، ترجمة اكبر معصوم بيگي، تهران: نشر ديگر، 1384 26. كوش، دني(1381)مفهوم فرهنگ در علوم اجتماعي، ترجمه فريدون وحيدا، تهران: سروش. 27. گري جان (1379)فون هايك، ترجمة خشايار ديهيمي، تهران: طرح نو. 28. مانهايم، كارل(1385) دموكراتيزه شدن فرهنگ، ترجمه پرويز اجلالي، تهران: نشر ني. 29. مراكز و فضاهاي فرهنگي دركشور، گزارش مجلدات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي 30. نش، كيت(1384) جامعه شناسي ساسي معاصر،جهاني شدن، سياست، قدرت، ترجمه محمد تقي دلفروز، تهران: انتشارات كوير. 31. راين مايكل ،نقد سياسي، مايكل راين، ترجمه حسينعلي نوذري، فصلنامه ارغنون شماره4. 32. هال استوارت(1382)”رمز گذاري / رمز گشايي كفتمان تلويزيوني “ در سايمن دورينگ (ويراستار)، مطالعات فرهنگي، تهران: انتشارات آينده پويان 33. گوردن، كريستوفر، ماندي سايمون(1381) ديدگاههاي اروپائي سياستهاي فرهنگي، تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي. 34. هالوپ رناته (1374) آنتونيوگرامشي: فراسوي ماركسيسم و پسامدرنيسم، ترجمة محسن حكيمي، تهران: نشر چشمه 35. Chris Barker(2004)The Sage Dictionary of Cultural Studies, London: Sage. 36. Chris Barker(2004)Cultural Studies: theory and methods. 37. Nisbet,Robert(1978) Conservatism in Tome Bottomore and Robert Nisbet(ed) A History of Sociological Analysis, New York: Basic Books. 38. Ketter, David(1971)Culture and Revolution: Lucase in the Hungarian Revolutions of 1018/19, Telos. 39. de Certeau,M.,(1984) The Practice of Everyday Life, University of California Press, Berkeley. 40. Fisk,John (1998) Understanding Popular Culture, London: Routledge.